Boshqa yangiliklari Umumiy

UEFA Gianni Infantinoga qat'iy ultimatum qo'ydi – agar u o'z ixtiyori bilan ketmasa, FIFA rahbariga nisbatan ishonchsizlik votumini e'lon qilishga tayyor. Yevropaning barcha 55 ta assotsiatsiyasi ushbu tashabbusni qo'llab-quvvatlamoqda.

Buni amalga oshirish mumkinmi?

● FIFA ustavida «ishonchsizlik votumi» degan tushuncha yo'q – bu ko'proq siyosiy bosim uchun ishlatiladigan ibora.

● Shu bilan birga, prezidentni kongress orqali lavozimidan ozod etish mexanizmi mavjud. Biroq, tartib-qoida bo'yicha aniq ko'rsatmalar yo'q.

● Agar nomzod bitta bo'lsa, FIFA kongressi prezidentni umumiy ma'qullash yo'li bilan saylashi mumkin. Infantino 2023-yil mart oyida aynan shu tarzda saylangan edi.

● Agar nomzodlar ikki va undan ortiq bo'lsa, oddiy ko'pchilik ovoz yetarli bo'ladi.

👉 Demak, kongressda ishtirok etayotgan a'zolarning ko'pchiligi ovozi kifoya qiladi.

Nega 43 ta ovoz yetarli deyilmoqda?

● The Telegraph xabariga ko'ra, UEFA aynan shu miqdordagi ovoz bilan ishonchsizlik votumini boshlashi mumkin. Biroq bu biroz noto'g'ri talqin.

● Gap faqat navbatdan tashqari kongressni chaqirish mexanizmi haqida ketmoqda – buning uchun FIFAning 211 a'zosidan kamida beshdan bir qismining yozma roziligi kerak. Bu aynan o'sha 43 ta assotsiatsiya degani.

● Agar Yevropa assotsiatsiyalari FIFA kongressini chaqirishni talab qilsa, u uch oy ichida o'tkazilishi shart. Kun tartibi esa oldindan belgilanadi va o'zgartirilmaydi.

👉 Shunday ekan, UEFAning ovozlari faqat navbatdan tashqari kongressni chaqirishga yetadi, Infantinoni darhol lavozimidan chetlatishga emas.

Biroq chetlatishning muqobil yo'llari ham bor. Blatter aynan shunday ketkazilgandi

● Eng aniq yo'l – manfaatlar to'qnashuvi. Etika kodeksi lavozimdan shaxsiy manfaatlar yo'lida foydalanishni taqiqlaydi. Bu Infantinoning FIFA Forward Enterprise (FFE) yangi tijorat tuzilmasidagi komissar sifatidagi bo'lajak roli bilan bog'liq vaziyatga mos keladi.

● Bunday ssenariyda FIFAning mustaqil etika qo'mitasi tergov boshlash huquqiga ega – ya'ni nazariy jihatdan har qanday assotsiatsiya yoki konfederatsiya (masalan, UEFA) tekshiruvni boshlashi mumkin.

● Tergov yakunlari bo'yicha hisobot sud palatasiga yuboriladi, u esa dalillarni baholab, qaror qabul qiladi – hatto diskvalifikatsiya (ban)gacha. Shu bilan birga, vaqtinchalik cheklovlar ham joriy etilishi mumkin.

● Masalan, 2015-yil oktyabr oyida FIFAning sud organi Blatter va Platiniga nisbatan 90 kunlik vaqtinchalik taqiq joriy etgan edi.

👉 Agar Infantinoga nisbatan manfaatlar to'qnashuvi bo'yicha rasmiy etika tekshiruvi ochilsa, nazariy jihatdan tergov davrida uni lavozimidan vaqtinchalik chetlatish mumkin. Bu juda kuchli bosim vositasi.

🤔 Biroq FIFA sud organlarining mustaqilligi – juda mavhum tushuncha. Etika qo'mitasi a'zolarini FIFA suhbatdan o'tkazadi, FIFA tasdiqlaydi, FIFA maosh to'laydi va vakolatlarini yana FIFA uzaytiradi.

● 2017-yilda aynan Infantinoning taklifi bilan kengash etika qo'mitasining har ikki palatasi rahbarlarini qayta saylashga qo'ymadi. Ular Infantinoning xususiy samolyotlar uchun qilgan xarajatlari yuzasidan savollar berishgan edi.

● O'shanda tergov palatasiga kolumbiyalik Mariya Klaudiya Roxas rahbarlik qila boshlagan. O'tgan yili Roxas sud palatasi rahbari sifatida FIFAdan jami 215 ming dollar gonorar olgan. Hozirda tergovga ruandalik Martin Ngoga rahbarlik qilmoqda.

👉 Katta ehtimol bilan, bu borada Infantinoning ma'muriy zaxiralari yetarlicha.

Norozilar uchun zaxira varianti – 2027-yil mart oyidagi navbatdagi saylovlarda Infantinoni qayta saylamaslik. Biroq buning uchun UEFAga kutishga to'g'ri keladi.

Portu yana bir sovrinni qo'lga kiritdi 💙

Portugaliya Superkubogi

Portu 1:0 Torriense

Viktor Froholdt 38'

Osiyo futbol konfederatsiyasi (OFK) FIFAning jahon chempionatini himoya qilish borasidagi tashabbusida UEFA va KONKAKAF bilan birdamlik bildirdi.

Kontekst: FIFA FIFA Forward Enterprise (FFE) kompaniyasini yaratishni rejalashtirmoqda. U FIFAning asosiy erkaklar va ayollar turnirlari — jahon chempionati hamda klublar o'rtasidagi jahon chempionatini boshqaradi. Ushbu kompaniyadagi ulushni xususiy investorlarga 4,2 milliard dollarga sotish ko'zda tutilgan. Gap Donald Trampning kuyovi Jared Kushnerning ukasi Joshua Kushnerga tegishli Thrive Capital kompaniyasi haqida bormoqda.

Avvalroq UEFA va KONKAKAF bu g'oyaga qarshi ochiq fikr bildirgan edi, bugun ularga Osiyo futbol konfederatsiyasi ham qo'shildi.

OFK UEFA va KONKAKAF bilan birdamligini izhor etadi hamda FIFAning asosiy musobaqalariga xususiy sarmoyalarni jalb qilish taklifi va FFE bo'yicha qaror qabul qilish jarayoni yuzasidan jiddiy xavotirda ekanligini bildiradi.

OFK «futbol olamida yuzaga kelgan misli ko'rilmagan kelishmovchiliklarni inobatga olgan holda», taklif etilayotgan model g'oyani ilgari surish uchun zarur bo'lgan konsensus va birlikka erisha olmasligiga ishonchi komil.

Shuningdek, FIFAga nisbatan protsessual e'tirozlar ham mavjud — boshqaruv, institutsional jarayonlar va mazmunli maslahatlashuvlarga oid asosiy savollar javobsiz qolmoqda.

Jahon futbolining tijoriy, sport va strategik kelajagiga ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan bunday muhim ko'lamdagi takliflar konfederatsiyalar, a'zo assotsiatsiyalar va hatto FIFAning o'z boshqaruv organlarini, jumladan FIFA Kengashini ham bexabar qoldiradigan jarayonlar doirasida qabul qilinmasligi kerak.

Shu munosabat bilan OFK FIFAga o'z boshqaruv va qaror qabul qilish tizimini zudlik bilan qayta ko'rib chiqishni tavsiya qilmoqda.

Kuchlar nisbatida bu nima beradi?

Bu FIFA kongressida ushbu masalalar bo'yicha qaror qabul qiladigan yana 46 ta ovoz degani.

Rasman — UEFA (55 ta ovoz) va KONKAKAF (41 ta) assotsiatsiyalari bilan birgalikda FIFAning 211 a'zosidan 142 tasi qarshi chiqdi. Bu esa FIFAning har qanday qarorlari uchun to'siq bo'luvchi ko'pchilik ovoz hisoblanadi — ustavga o'zgartirish kiritishdan (2/3 ovoz) tortib, boshqa barcha masalalargacha (yarmidan ko'pi).

Amalda esa konfederatsiya pozitsiyasi har bir aniq federatsiyaning pozitsiyasiga teng emas. Masalan, KONKAKAF tarkibiga AQSH assotsiatsiyasi kiradi, u amerikalik investorlarni jalb qilish tashabbusiga qarshi chiqishi dargumon. U yerda Puerto-Riko va Amerika Virjiniya orollari ham bor — bular Shtatlarning noinkorporatsiya qilingan hududlari. Osiyoda ham xuddi shunday maqomga Guam ega. Ustavga ko'ra, ularning ovozlari boshqalar bilan teng kuchga ega.

FIFA har bir assotsiatsiyani alohida ko'ndirishiga to'g'ri keladi. Infantinoning qo'lidagi asosiy argumentlardan biri — bu pul.

FIFA erkaklar va ayollar o'rtasidagi jahon chempionatlari hamda klublar o'rtasidagi jahon chempionatini boshqaradigan kompaniya tuzishni rejalashtirmoqda. FIFA tasdiqlashicha, investitsiya guruhiga Joshua Kushner tomonidan asos solingan Thrive Capital kompaniyasi rahbarlik qilishi kutilmoqda. Joshua Kushner Donald Trampning kuyovi Jared Kushnerning ukasi hisoblanadi.

UEFA ortidan Shimoliy va Markaziy Amerika hamda Karib havzasi futbol konfederatsiyasi (KONKAKAF) assotsiatsiyalari Infantinoning rejalarini bir ovozdan rad etdi.

FIFA tarkibida 211 ta a'zo-assotsiatsiya mavjud bo'lib, har birining Kongressda bitta ovozi bor. UEFA 55 ta, KONKAKAF esa 41 ta a'zoga ega. Agar ikkala blok birgalikda qarshi ovoz bersa, bu 211 ta ovozdan 96 tasini tashkil qiladi.

Bunday qarorlar navbatdagi yoki navbatdan tashqari kongresslarda hal qilinadi. Navbatdan tashqari kongress a'zolarning beshdan bir qismi (43 va undan ortiq assotsiatsiya) yozma talabi bilan chaqirilishi shart. Talab olinganidan keyin uch oy ichida kongress o'tkazilishi kerak.

Har bir assotsiatsiya kongressda bitta ovozga ega. Telekonferensiya, videokonferensiya yoki boshqa aloqa vositalari orqali ishtirok etish (pochta orqali emas) hozir bo'lishga tenglashtiriladi.

FIFA ustaviga o'zgartirish kiritish yoki assotsiatsiyani chetlatish hollaridan tashqari, qolgan masalalarda kvorum talab qilinmaydi. Ustav o'zgarganda kongress ovozlarining 2/3 qismi, qolgan hollarda esa qatnashayotganlarning oddiy ko'pchiligi (50 foizdan ortig'i) yetarli hisoblanadi.

To'ldirilmagan byulletenlar, manipulyatsiyaga uchragan ovozlar va ovoz berishdan tiyilganlar hisobga olinmaydi.

FIFAning navbatdagi kongressi 2027-yil mart oyiga rejalashtirilgan. Katta ehtimol bilan, tijorat masalasi bo'yicha qaror navbatdan tashqari kongressda ko'rib chiqiladi. Buning uchun avvalo 43 dan ortiq ovoz to'plash kerak.

Agar FIFA bu qarorni ustavga o'zgartirish sifatida malakalamoqchi bo'lsa, qatnashayotganlarning uchdan ikki qismi roziligi kerak bo'ladi. Agar oddiy tijorat qarori sifatida ko'rilsa, 50 foizdan ortig'i kifoya qiladi. UEFA va KONKAKAF bu yig'ilishni boykot qilmasa, birinchi holatda 96 ta ovoz qarorni bloklash uchun yetarli bo'ladi. Ikkinchi holatda esa 106 va undan ortiq ovoz kerak. Shu sababli, boshqa konfederatsiyalarning munosabatini kutish lozim.

FIFA Jahon chempionati va Klublar o'rtasidagi jahon chempionatini boshqaradigan alohida kompaniya tuzishni rejalashtirmoqda. The Times xabariga ko'ra, ushbu investitsion guruhga Joshua Kushner tomonidan asos solingan Thrive Capital kompaniyasi rahbarlik qilishi kutilmoqda.

FIFA Shveytsariyada soliq masalalari bo'yicha bosim ostida qolmoqda. Notijorat tashkilot maqomiga ega bo'lgan federatsiya imtiyozli soliq stavkasidan foydalanadi, bu esa ko'plab tanqidlarga sabab bo'lmoqda.

"Menga milliardlab aylanmaga ega tashkilot qanday qilib notijorat uyushma deb hisoblanishi mumkinligi tushunarsiz. Oddiy odam buni tushunmaydi", – degandi Syurix deputati Stefan Feldmann 2018-yilda.

Hozirda FIFA daromadlar bo'yicha rekordlar o'rnatishni maqsad qilgan. Shuningdek, tashkilot o'zining "tijoriy" sho'basi uchun qulayroq soliq yurisdiksiyasini izlayotgan bo'lishi mumkin.

Shuningdek, bu jarayon Donald Trampning qo'llab-quvvatlashi evaziga amalga oshirilayotgan kelishuv bo'lishi mumkinligi haqida ham taxminlar mavjud. 4,2 milliard dollar sarmoya evaziga investorlar kelgusi turnirlardan taxminan 25 foiz ulush olishlari ko'zda tutilgan.

🔵 Andijon klubidan yangi futbolchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish taqiqi olib tashlandi.

⭐ Viktor Froholdt Superkubok o'yini MVP'si deb topildi.

Daniya terma jamoasi yarim himoyachisi "Torriense"ga qarshi kechgan bahsda (1:0) g'alaba to'pini kiritdi.

88 ta sovrin ✅

Jamoa Portugaliyaning eng ko'p sovrin yutgan futbol klubi maqomini yanada mustahkamladi.

Portu Portugaliya Superkubogi bahsida Torriense ustidan 1:0 hisobida g'alaba qozondi. Shu tariqa, jamoa o'z tarixidagi 31-chempionlik unvoniga 25-Superkubokni qo'shib qo'ydi. 😎

FIFA tomonidan Andijon klubiga nisbatan qo'yilgan ikkala taqiq ham olib tashlandi.

FIFA "Andijon" klubiga yangi futbolchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘yicha navbatdagi taqiqni qo‘ydi.

⚽️ Infantino Jahon chempionati ulushlarini xususiy investorlarga sotishni rejalashtirmoqda. Bu qanday amalga oshishi mumkin?

The Times xabariga ko'ra, FIFA erkaklar va ayollar o'rtasidagi asosiy turnirlar, xususan, Jahon chempionati va Klublar o'rtasidagi jahon chempionatini boshqaradigan kompaniya tuzmoqchi. FIFA investitsion guruhni Joshua Kushner (Donald Trampning kuyovi Jared Kushnerning ukasi) tomonidan asos solingan Thrive Capital kompaniyasi boshqarishi kutilayotganini tasdiqladi.

Bu yuridik jihatdan qanchalik imkonli?

● FIFA Shveytsariyada notijorat assotsiatsiya (Verein) sifatida ro'yxatdan o'tgan, ya'ni uning aksiyalari yoki egalari yo'q. Shveytsariya qonunchiligi bunday tashkilotlarga pul ishlashni taqiqlamaydi, faqat foydani a'zolar (211 ta milliy federatsiya) o'rtasida taqsimlashni man etadi. Mablag'lar rasman futbol rivojiga qayta investitsiya qilinishi kerak.

● Asosiy yuridik hiyla shundaki, FIFA o'zini sotmayapti. U 20 milliard dollarga baholanayotgan FIFA Forward Enterprise (FFE) nomli alohida tijorat tuzilmasini yaratmoqchi. Tashqi investorlar (shu jumladan Kushnerning Thrive Capital kompaniyasi) 4,2 milliard dollar sarmoya evaziga ozchilik ulushini oladi. FIFA esa futbolni tartibga solish, turnirlarga qo'yish, taqvim va sport qarorlari ustidan mutlaq vakolatni saqlab qolishini da'vo qilmoqda.

● Qizig'i shundaki, UEFA Infantinoning bu niyatini qoralab chiqdi. Biroq Yevropada o'n yildan ortiq vaqt davomida shunga o'xshash sxema mavjud: 2017 yildan buyon yevrokuboklarning tijorat huquqlari Yevropa klublari assotsiatsiyasi (ECA) bilan qo'shma korxona bo'lgan UC3 kompaniyasiga tegishli. Bunda UEFA notijorat tashkilot bo'lib qolmoqda. Ammo FIFAning yangi rejasi ancha keng ko'lamli va tajovuzkorroq: nazorat qilinadigan tuzilma hamda ulushlarni to'g'ridan-to'g'ri tashqi investorlarga sotish.

● Agar FIFA a'zolari bitimni ma'qullasa, har bir assotsiatsiya bir martalik to'lov sifatida 20 million dollargacha mablag' oladi. Bu jihat yuridik tomondan eng zaif nuqta hisoblanadi, chunki bu notijorat tashkilot a'zolariga foyda taqsimlashdek ko'rinadi. Bunday konstruksiya Shveytsariya qonunlari bo'yicha qanchalik tekshiruvdan o'tishi noma'lum.

● Asosiy yuridik xavf – manfaatlar to'qnashuvi va monopoliyaga qarshi qonunchilik. 2023 yil dekabrida Yevropa Ittifoqi sudi Superliga ishi bo'yicha FIFA va UEFAni dominant mavqeni suiiste'mol qilishda ayblagan edi. Agar FIFA turnir tijoratidagi ulushini xususiy investorlarga sotsa, lekin shu bilan birga barcha tartibga solish vakolatlarini saqlab qolsa, bu manfaatlar to'qnashuvi mantiqiga to'g'ri keladi.

● Nihoyat, protsessual muammolar ham bor: FIFA Kongressi (211 federatsiya) ma'qullashi va ustavga o'zgartirishlar kiritilishi kerak. UEFA allaqachon bu rejani futbol boshqaruv organlari o'tmasligi kerak bo'lgan chiziq deb atab, qarshilik ko'rsatmoqda.

🤔 Shveytsariya qonunchiligida bunday hiylaga to'g'ridan-to'g'ri taqiq yo'q. FIFA notijorat tashkilot maqomini tijorat sho''ba korxonasi orqali chiroyli tarzda chetlab o'tmoqda. Ammo bu yerda muammo maqomda emas, balki kapitalni taqsimlash, FIFAning tartibga solish monopoliyasi, Infantinoning siyosiy manfaatlari va Tramp atrofidagilar bilan aloqalarda. Aynan shu yerda kelajakdagi sud va regulyatorlik nizolarining asosiy xavflari yotibdi.